Dula sa kasalukuyang panahon


  • KWENTONG MODYUL
  • M. A. D. L I G A Y A
  • Recent Posts
  • Isa sa mga pinakamayamang bansa ang Hapon sa mundo na kilala sa mga produktong pang-transportasyon at elektroniks. Ang kabisera nitong Tokyo ay ang pinakamalaking lungsod sa buong mundo. Literatura ng Pilipinas Ang Panitikan ng Pilipinas ay pangunahing tumutukoy sa umiiral, umuunlad, at namamayaning uri at anyo ng katutubong panitikan.

    Subalit nakakasama rin dito ang mga panitikang nilikha at ginawa ng mga Pilipinong nasa labas ng sariling bansa, sapagkat inakdaan ang mga ito ng mga Pilipino, o ng may-lahing Pilipino sa malawak na nasasakupan ng paksa. Dahil dito, tinatawag ding Panitikang Pilipino ang Panitikan ng Pilipinas. Mayaman ang Pilipinas sa sari-saring anyo at hubog ng panitikan na naglalarawan sa kalinangan ng mga Pilipino.

    Kabilang sa mga ito ang kuwentong-bayan, maikling kuwento o maikling katha, sanaysay, tula, dula, nobela, drama, balagtasan, parabula, bugtong, salawikain, kasabihan, pabula, alamat, tanaga, bulong, awiting-bayan, epiko, pelikula, at mga iskrip na pangradyo, pantelebisyon at pampelikula 3.

    Hindi rinsila pahuhuli sa larangan ng panitikan. Isa ang Tsina sa mga bansa sa Asia na may pinakamayamang panitikan. Sinasabi ngasa mga pag-aaral na kung gaano katanda at kayaman ang sibilisasyon ng mga Tsino ayganoon din katanda at kayaman ang kanilang panitikan. Nagsimulang umusbong ang panitikan ng mga Tsino noong panahon ng DinastiyangZhou B.

    Sino ba namanang hindi nakakikilala kay Confucius, isa sa mga iginagalang na manunulat at pundasyon ngpanitikang Tsino. Sa kanya nagmula, o siya ang nagsilbing inspirasyon sa paggawa ng mgaClassics, isa sa mga tanyag na akda na nagmula sa bansang ito.

    Patuloy ang pag-unlad ng panitikan ng mga Tsino sa paglipas ng panahon. Kabila-kabilaang mga nagsusulputang manunulat na galing sa Tsina na siyang nagbibigay ng bagong dugoat bagong mukha sa panitikan ng bansa. Minsan, lantarang pinipigilan ang pagkamalikhain ngmga Tsino dahil na rin sa takot ng ilan na mawawala at tuluyang makalimutan ang mayamangkasaysayan ng bansa.

    Isa si Lu Xun na may tunay na pangalang Zhou Shuren sa mga manunulat na walangtakot na nagsulong ng makabagong tema at kaisipan sa panitikan ng mga Tsino. Isa siya samga kinilalang lider ngThe League of Left-Wing Writers noong taong na siyang nagsulongna kaisipang socialist realmsa panitikan ng bansa. Sa kasalukuyan, kinikilala si Lu Xun na ama ng modernong panitikang Tsino. Literatura ng Russia Ang panitikang Ruso ay tumukoy sa panitikan ng Rusya o ng mga lumisan mula sa bansang ito, at sa panitikang nasa wikang Ruso ng ilang mga bansang malalaya na dating bahagi ng Rusya o Unyong Sobyet.

    Bago ang ika daangtaon, ang mga binhi ng tradisyon ng panitikang Ruso ay ipinunla ng mga makata, mga mandudula, at mga manunulang katulad nina Gavrila Derzhavin, Denis Fonvizin, Alexander Sumarokov, Vasily Trediakovsky, Nikolay Karamzin at Ivan Krylov. Mula bandang kapanahunan ng sumailalim ang panitikang Ruso sa isang kamangha-manghang ginintuang panahon, na nagsimula sa makata at nobelistang si Alexander Pushkin at humantong sa dalawa sa pinakadakilang mga nobelista sa panitikan ng mundong sina Leo Tolstoy at Fyodor Dostoyevsky, at sa manunulat ng maikling kuwento at mandudulang si Anton Chekhov.

    Pansamanatalang lumipat ang antas ng kamulatan at nag-sauli ang ordeng hinahangad sa kasalukyan na dati'y ginugunita lamang. Naisaayos ang politika ng panahon at pangyayari.

    Ito ang materyalismong dialektika naidaos sa matalinong panuto ng mapagpalayang ullirat ni Balagtas. Laban sa Barbarismo sa Kaluluwa Sa isang metodo ng paglagom, mailalahad ang konsepto ng kontradiksiyon sa analisis at paghahati sa grupo ng mga talatang nagsasaad ng pagpihit at pagbaligtad.

    Bago tukuyin iyon, nais kong itanghal muna ang mga puwersang nagsalabat bunga ng pagtatagisan ng mapanupil na kapangyarihang kolonyal at mga inaliping katutubo.

    Naturol na ng ibang iskolar ang ginanap ng oposisyong ilusyon-katunayan halimbawa, sa dramatikong pagsasanay na kinasangkapan ni Adolfo upang patayin si Florante sa Atenas; balatkayo ni Flerida, atbp. Sa pakiwari ko, ito ay sintomas ng krisis ng bayan noon. Sa paglipat mula sa artisano't pesanteng kalagayan noong ika dantaon tungo sa agrikulturang pang-negosyo at kalakalang pandaigdig, biglang nayanig ang dating matatag na rutina ng ugali't kostumbreng ipinairal ng Simbahan.

    Nang matalo ang Espanya at masakop ang Maynila ng Inglatera, biglang natanto nina Silang, Palaris, Hermano Pule, at mga taumbayan sa Piddig, Sarrat at maraming lalawigan na pwedeng maigupo ang Estadong kolonyalista Zaide , Nabuksan ang kamalayang natuklasan ang potensiyalidad ng nakababagot na kalakaran.

    Sa paghina ng monarkiya sa Espanya at pagkalas ng mga kolonya nito sa Timog Amerika, tumindi ang tunggalian ng konserbatismo't liberalismo.

    Ang pinakamapanganib na banta sa imperyo ay ang Konstitusyon ng Cadiz na siyang umuntag sa lahat na maaaring maisakatuparan ang prinsipyo ng libertad, praternidad at demokrasya ng rebolusyong Pranses sa paraan ng reporma ng tagibang na paghahati ng kayamanang sosyal at poder pampolitika. Inakala ng marami na binuwag na ang tributo, polos servicios at iba pang pagpapahirap sa mga Indio, kaya nang bumaba ang dekreto sa Valencia noong Marso 3, , hindi makapaniwala ang mga cailianes anak-pawis , kaya bumuhos ang dugo ng mga prinsipalya't upisyal sa munisipyo.

    Hindi anarkiya ito kundi umaapaw na galit sa pang-aabuso at ganting-banat sa kakutsabang alipores ng Espanya. Sa obserbasyong pangkasaysayan, ang gubat ng Filipinas ay nagimbal sa paglusob ng Inglatera. Ang konsepto ng pagkasupil ng panginoong Kastila ay nasapol ng mga rebeldeng nag-adhikang iwasto ang mali, ibalik ang kalayaan at kasaganaan sa Albanya na winasak ni Adolfo sa makasariling ambisyon. Sa pagsupil kina Adolfo at kampon niya, natugunan ba nang lubos ang hiyaw ni Florante laban sa lilong sukab?

    Inusal ng bayani: "O taksil na pita sa yama't mataas! Ngunit bakit hinirang ang dalawang Moro na siyang taga-tubos nina Florante at Laura? Sa negasyon ng Simbahan at pananampalatayang Kristiyano, sumulpot ang problema ng kung sino o saan magbubuhat ang pagbabagong-buhay, ang paglalakbay mula sa gubat hanggang makatarungang Albanya. Suliranin ito ng ahensiya o pananagutan ng subheto sa komunidad. Panukala ng dalubhasang pilosopo, si Georg Lukacs: "Ang pamamayani ng kategorya ng totalidad kalahatan ang nagdadala ng prinsipyo ng rebolusyon sa agham" sinipi ni Callinicos Interbensiyon ng Palabang Buwan Sa halos lahat ng mahahagilap na komentaryo, walang nagtangkang bungkalin ang maselang paksa kung bakit pinili ni Balagtas si Aladin at Flerida ang maging tagapagligtas ng mga Kristiyanong maharlika.

    Hindi ba kakatwa o balintuwad ang pagpiling iyon? Bakit hindi si Menandro o binyagang katutubo ang hinirang sa gayong tungkulin? Sapantaha kong dahil hindi nagdarasal sa "Alah" sina Aladin at Flerida o nagsesermon mula sa Koran, payag nang ituring na di sila umaayaw na makisalamuha sa Kristiyano, dili kaya'y makipagkapwa sa kanila. Hindi sila kaaway kundi kasapakat o kaalyado. Dagdag pa, kailangan ng isang huwaran maitatanyag sa pagkalugmok ng pagano o erehe, sabay kumbersiyon at binyag ng mga nilikhang walang Diyos.

    Ang pagbubuklod sa bisa ng dugo at relihiyong kinagisnan o minana, ay humina at nahalinhan ng pagsasanib sa ngalan ng simulain, katapatan at napagkasunduang mithiin. Sa Florante, kalikasan ang nakaungos sa damdamin. Kung susuriin ang komedyang Orosman at Zafira, mapapansin na ang tema'y nakatutok sa romansa nina Orosma at Zafira bilang panambil sa paglabag sa kinagawiang relasyon. Taglay nito ang payo na hindi makaaasa sa katapatan ng mga maginoong naghahari. Lumaban si Zafira kahit umiibig sa kanya ang dalawang anak ni Boulasem--sina Abdalap at Orosman.

    Sa wakas, nagtagumpay sina Zafira at kapanalig laban kay Abdalap. Tunghayan natin ang konsepto ng krisis ng etika o moralidad dito. Sa isang maigting na eksena, pinapili ni Zafira si Orosman; napilitang itakwil ang kadugo Abdalap at hirangin si Zafira. Sa malas, ang bayani ay si Boulasem, ang ama, na kusang isinuko ang trono upang matigilan ang pagdanak ng dugo Medina Sa kuro-kuro ni Soledad Reyes , ang kolektibong lakas sambayanan sinagisag nina Bugagas, Nubio, Dagulgol ang siyang nagbigay-kabuluhan at katuturan sa maingay na salpukan ng mga protagonistang maharlika.

    Ngunit hanggang doon na lang ba sa panunudyo't pagpapatawa ang polemika ng mandudula? Sapantaha na kinatha ni Balagtas ang Orosman at Zafira sa pagitan ng mga taon at habang nakakulong sa Bilibid. Ang panahong iyon ang natukoy ng historyador na si Cesar Majul na pang-anim na antas ng Digmaang Morong inilunsad ng Espanya simula laban sa Sultan ng Sulu pasimuno ng kampanya si Gobernador Antonio de Urbiztondo hanggang wakas ng kanilang pagsakop.

    Bago rito, talagang nakapipinsala ang piratang paglusob ng mga Samal mula sa Balangingi--balik-isipin ang kindat-tukoy sa "damit-morong Balangingi" sa sayneteng naglaro sa tuksuhan ng India Elegante at Negrito Amante. Una, ang imperyong Espanya mula pa nang masakop ang Granada noong ay nakatindig sa pagsugpo sa lakas ng Islam; kalakip dito ang raison d'etre ng kolonisasyon sa bisa ng Krus at Espada.

    Ang naratibo ng Rekongkista na siyang buod ng moro-morong palabas ay naulit muli sa paggapi kay Sulayman, puno ng komunidad ng mga Muslim, sa paligid ng look ng Maynila nang dumating si Legazpi noong May isang ulat na hiniling daw minsan ng isang gobernador kay Balagtas na isadula niya ang "La Conquista de Granada" at ang pagsuko ni Bobabil, ang prinsipeng Muslim ayon kay Jacinto de Leon; Balagtas , Walang tiyak na datos kung napaunlakan iyong kahilingan.

    Di kapagdaka'y naging internasyonal na ang usaping Moro, simula sa walang awang pamumuksa ni Urbiztondo, na sinundan ng napakalagim na masaker nina Heneral John Pershing at Leonard Wood hanggang sa Abu Sayyaf sa kasalukuyang panahon ng imperyalismong terorismo. Bagamat walang patid ang tangkang ipailalim ang katutubo, hindi nasakop ng mga Kastila ang lupain ng Moro sa Mindanao at Sulu hanggang lumisan sila noong Noong , isang negosyante, si Oyanguren, ang nagwaging maabot ang Davao upang ipailalim ito sa kapangyarihan ni Governador Claveria na masugid ding hinangad na matigil ang pamiminsala ng mga piratang Moro sa ekonomiya ng bansa.

    Ang kahuli-huling sistematikong planong kolonisahin ang katimugan ay naganap sa rehimen ni Gobernador Urbiztondo na nagbunga ng kasunduan ng gobyerno at Sultan ng Jolo noong Abril 30, Zafra , Alalahanin na isang nakakikilabot na masaker ang ipinataw ni Urbiztondo sa mga Moro sa Sipac, Balanguingui, noong sana'y di makalimutan ang kasuklam-suklam na pangyayaring ito, pati na yaong ginawa ng mga Amerikano, sa gunita ng sambayanan. Hindi lang paghuli sa sinumang magagawang alipin kundi pagsamsam ng ani, pagkain, kalakal at iba pang produkto ang layon ng mga piratang Muslim.

    Ang mga bihag ay pinagpapalit sa bigas, salapi, baka, perlas, ginto at iba pang yaman ng Bengal at iba pang teritoryo ng Inglatera sa Asya. Isang mabagsik na salakay ng mandarambong na Moro ay naganap noong sa Mariveles, ilang kilometrong layo sa Balanga at Udyong. Nakabase ang mga pirata sa Mindoro at iba pang pulong malayo sa kontrol ng Kastila.

    Alinsunod sa piyudal na sistema ng mga datu at sultan, ang lumang kodigo ng puri o dangal ng oligarko ay napalitan ng ginahawang dulot ng yaman at ari-ariang maipagmamalaki. Ang pananaw merkantil ay lumukob sa karaniwang buhay ng Moro't nagtulak sa pangangalakal din ng tao--mga Kristiyanong alipin--hanggang ito'y nahinto sa paggamit ng bapor at barkong de-motor na mas mabilis sa mga paraw ng pirata.

    Kung ang Moro ang pinakamapanganib na kaaway sa loob ng kapuluan, hindi sina Silang, Palaris o Hermano Pule, may katwiran si Balagtas na bunuin ang problema't iangkop ito sa kanyang makademokratikong saloobin. Bagamat Muslim sina Aladin at Flerida, tumalab ang batas-natural sa kanilang isip at damdamin; napansin din ito ni Lope K. Inalisan ng lason ang nagbabantang Moro, naging respetableng taong makakausap at makakapagnegosyo.

    Kumikilala rin sila sa halaga ng puri o dangal ng pagkatao. Kung may kakulangan sila, may taglay rin namang kabutihan. Samakatwid, ang "moro-moro" ay naghunos sa bagong anyong pakakapatiran ng dating magkatunggali sa harap ng mas masahol na kabuktutan: pagtataksil, paglabag sa maginoong birtud ng pagkamatapat at makatotohanan, walang awa o paggalang sa hirarkya ng kaayusang piyudal na batayan ng kagandahan at pagkakaunawaan, ang ideyal na huwaran ng artista.

    Marahil, ang paghirang kina Aladin at Flerida ay hindi katakataka. Katarungan ang hangad kaya mapapabigyan ang paraang panggulat. Marunong makinig, makipag-usap, handang makipag-unawaan. Ngunit hindi ito sinuman na tatanggap ng pananagutan. Nais ko muling igiit ang nailatag na konsepto. Ang kagampanang taga-pagligtas ay bunga ng pagkakataon, ng mga nagtatagisang lakas sa lipunan, samakatwid kolektibong aksiyon ng pagsasanib ng lakas. Nawasak na ang lumang kategorya ng genre at dekorum sa estilo, pati na rin ang kaibahan ng mga midya o instrumento sa pagpapahayag pinta, musika, salita at malawakang komunikasyon sa buong planeta.

    Di mapanlikhang sulat "uncreative writing" ang bunga. Sa sining, ang "Spiral Jetty" ni Robert Smithson. Ang pinakamahalaga ay ang konsepto o ideya na ugat ng "Spiral Jetty. The idea becomes a machine that makes the art" , Ito'y nakadiin sa proseso, at nakasalig sa konsepto o kaisipang umuugit o pumapatnubay sa paraan ng pagbuo, hindi sa produkto. Kung sira na ang bakurang humihiwalay sa sining at buhay, sa politika at ekonomya, bakit bulag pa rin tayo sa katotohanang nagbago't nagbago na ang mundo?

    Wika ni Kenneth Goldsmith, isang dalubhasang konseptuwalistang guro: "The idea or concept is the most important aspect of the work Dagdag pa niya: Hindi kailangang basahin ang teksto. Kailangan lamang ay maintindihan ang konsepto, ang namamayaning proyektong inaadhika, ang paradigmatikong kaisipan, sa likod nito.

    Mahigpit na kaugnay nito ang teorya ng "abductive inference" ni Charles Sanders Peirce Ang konsepto ang nagsisilbing batayan ng porma, hugis, metodong operasyonal, anyo, kaayusan sang-ayon din si Galvano Della Volpe, Critique of Taste.

    Tanong ko: pagkatapos ng kabatiran, ano ang dapat gawin? Paano makalalaya sa kapangyarihan ng salapi, kapital, komodipikasyon? Mabisa ang taktika ng alegorya, ang metodo ng debalwasyon sangguniin ang "Notes on Conceptualisms" nina Robert Fitterman at Vanessa Place sa Web.

    Sino ang may kontrol sa mga kagamitan sa produksiyon at reproduksiyon ng lipunan? Samut-saring posibilidad ang nakabukas dahil sa teknolohiya. Nasa gitna tayo ng rebolusyon sa sining. Pwede kayang maitransporma ang nakahandang-bagay ready-made , mga nayari na o natagpuang bagay saanmang lugar, tulad ng mga salawikain, grapiti, anekdotang bukambibig, balita, atbp.

    Ang diskursong naisatitik dito sa larang ng kritisismo ay maituturing na ensayo sa post-konseptuwalismong modo ng pag-unawa at interpretasyon. Ayon kay Peter Osborne Anywhere or Not at All , ang post-konseptuwalismong pananaw ang siyang mabisang paraan upang sagupain ang neoliberalismong salot na nagtuturing sa lahat na pwedeng mabili at pagtubuan--katawan, kaluluwa, panaginip, kinabukasan. Ito ang kauna-unahang pagsubok sa paglapat ng radikal na konseptuwalisasyon sa awit ni Balagtas.

    Huwarang Matris ng Konsepto Ang konseptuwalisasyon ng awit ay maibubuod at malalagom sa tulong ng labindalawang saknong na hinugot sa talata. Ipinapalagay na naisaulo na ng mambabasa ang banghay ng tula. Kailangan na lamang ipokus sa mga antas ng pagpihit o pag-ikot na kamalayang kaagapay ng daloy ng mga pangyayari. Paglimiin kung paano o bakit ipinagtambal ang mga estropang ito, kung saan masisinag na siyang bumubuhol at nagtatahi ng iba pang hinabing hibla sa kuwadro ng buong tula.

    Di kinusang matagpuan ni Aladin si Florante sa gubat at iligtas sa mga maninila, gayundin si Flerida. Nakiugma rin sa patriarkong pamantayan ng ugali: nagbalatkayo si Flerida upang makatakas at di umano'y patunayan ang likas na kakayahan ng kababaihan.

    Sukat na lamang sumulpot si Adolfong ginagahasa si Laura upang maisakatuparan ang kunwaring pagkamandirigma ni Flerida. Kumilos sila ayon sa batas ng kalikasan--hindi ang batas ni Hobbes o Darwin: bawa't tao'y lobo sa kapwa.

    May represent the end of a relationship. Since the people in your dreams often depict different aspects of yourself, then the person you see dead or dying is important to deciphering the dream. What does this person represent to you?

    KWENTONG MODYUL

    For instance, a child dying can symbolize you are maturing in some way and leaving a childish aspect of yourself behind. Swimming, paddling or rowing down the river may suggest you are going with the flow and experiencing no difficulties; going up the river suggests you are going against the natural flow or experiencing difficulties; or you are going against your intuition You may be making things harder for yourself than they have to be.

    Taking a shower or bath may suggest you are cleansing yourself, releasing your negative thoughts and emotions — washing your troubles away. To be underwater may suggest you are feeling overwhelmed or you are in over your head emotionally or financially. Alternately, you may be exploring your unconscious, seeking inner guidance or uncovering repressed emotions or memories.

    Batid kong hindi nasasalamin ang buong pagkatao ng indibidwal sa impersonal na interaksyon kaya paminsan-minsan namin silang kinakapanayam.

    M. A. D. L I G A Y A

    Halos bawat tanong ay may katumbas na pagkabasag ng konseptong pinanghahawakan ko tungkol sa kanila. Matutuklasan kong atleta pala sila, iskolar, aktibong kasapi ng simbahan, o iba pang papel na hindi ko agad maikakabit sa paunang pagkakakilala ko sa kanila. Sa isa sa aking mga organisasyon kung saan naglilingkod ako bilang Vice President for HR, itinatambal namin ang ideyal na konsepto sa mga katangiang taglay ng mga naghahangad ng posisyon.

    Halos dalawang taon ko na siyang kilala bilang kapwa iskolar at mahigit isang taon ko na siyang kasama sa organisasyon. Malimit siyang mag-boluntaryo sa mga proyekto at katuwang ko siya bilang apprentice sa HR Department noong nakaraang taon. Aktibo rin siya sa ibang organisasyon kung saan miyembro rin ako ng ilan sa mga ito.

    Sa lalim ng pinagsamahan namin, panatag akong magiging madali ang lahat sa pagtutulungan namin. Nagsimula nang tumambak ang mga gawain. Noong una, pinalalampas ko ang hindi niya pakikilahok sa pagpaplano at mga gawain sa pagpapalagay na kaya ko pa namang buhatin ang gaan nito.

    Dumaan ang ilang linggo nang wala siyang naipasang kahingian at natupad na patay-guhit.

    Recent Posts

    Sinubukan kong makipagkita sa kanya ngunit walang tugon sa chat o text. Nakakasalamuha ko naman siya sa mga kaganapan sa ibang organisasyon subalit tila ibang tao iyon. Bilang isang magulang na hindi nakapagtapos ng pag-aaral ay nahihirapan siyang intindihin at kung paano ipa-abot sa kanyang mga anak ang mga leksyon. Minsan pa nga ay humihingi siya ng tulong sa kanilang kamag-anak para lang mas maintindihan at maipaliwanag sa anak ang nakasulat sa modyul.

    Nahihirapan din siyang pagtimbangin ang kanyang oras. Bukod sa kanyang trabaho ay kailangan pa niyang turuan ang kanyang isang anak na nasa unang baitang.

    Ngunit sa kabila ng mga hinaing ni Malou ay lubos ang kanyang paghanga sa mga guro sa walang humpay na pasensya, dedikasyon, at karunungang taglay para maimulat ang isipan at linangin ang kahusayan ng kanilang mga anak. Saludo rin siya sa mga guro ngayon dahil sa kabila ng pandemya ay puspusan ang kanilang paghahanda at paghihirap sa paggawa ng modyul upang maipagpatuloy pa rin ang pag-aaral ng mga kabataan. Nahinuha rin niya na ang pagtuturo ay pangunahing responsibilidad ng isang magulang.

    Ayon sa kanya, dali-dali siyang umuuwi galing trabaho para lang maturuan ang kanyang mga anak.


    thoughts on “Dula sa kasalukuyang panahon

    • 15.08.2021 at 10:43
      Permalink

      I apologise, but, in my opinion, you are not right. I am assured. Write to me in PM, we will discuss.

      Reply

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *